على محمدى
18
شرح اصول استنباط ( فارسى )
است يعنى هم مشهور محدّثين آن را روايت كردهاند و هم مشهور فقهاء طبق آن فتوا دادهاند و لذا از ناحيهء سند در رابطه با اين حديث مشكلى نداريم و امّا متن حديث : شيخ صدوق ره در خصال به سند چنين نقل كرده : « عن احمد بن محمّد بن يحيى العطار عن سعد بن عبد اللّه عن يعقوب بن زيد عن حماد بن عيسى عن حريز بن عبد اللّه عن ابيعبد اللّه ( ع ) قال ، قال رسول اللّه ( ص ) رفع عن امتى تسعة اشياء : 1 - الخطاء 2 - و النسيان 3 - و ما استكر هوا عليه 4 - و ما لا يعلمون « 1 » 5 - و ما لا يطيقون 6 - و ما اضطروا اليه 7 - و الطيرة 8 - و الحسد 9 - و التفكر فى الوسوسة فى الخلق ما لم ينطق الانسان بشفتيه » . اوّلا : حديث شريف ظهور در مقام امتنان و تفضل بر امت اسلامى است يعنى پيامبر اكرم مىخواهد بفرمايد : كه خداوند بر امّت من منّت نهاده و نه چيز از دوش آنها برداشت كه معلوم مىشود اين امور در امم سابقه بوده و در مقام امتنان بودن آثارى دارد كه چون در كتاب طرح نشده ما هم صرفنظر مىكنيم . و ثانيا : از اينكه بگذريم مىگوئيم : ( حديث شريف شبيه آيات و رواياتى است كه در آنها حكم شرعى بر حسب ظاهر به عين خارجى نسبت داده شده از قبيل : « حرمت عليكم امهاتكم ، حرمت عليكم الخمر و الميتة و . . . » كه در معالم الاصول و اصول فقه در مبحث مجمل و مبين آمده ) . در ظاهر حديث رفع ، كلمهء رفع به خود اين امور نهگانه نسبت داده شده يعنى ظاهرش اينستكه از امت اسلامى خود اين اشياء با عيانها الخارجيه مرتفع شده يعنى خود خطاء برداشته شده و امّت اسلامى اصلا عمل خطائى انجام نمىدهند ، خود نسيان برداشته شده و امّت من هيچگاه عملى از روى نسيان انجام نمىدهند يا ترك
--> ( 1 ) - محلّ شاهد در فراز چهارمى است .